Luns. 06.04.2020
El tiempo

Recunchos da Costa: A ponte da Pontenova

Primeiro plano da ponte onde podemos apreciar o arco lixeiramente apuntado.
Primeiro plano da ponte onde podemos apreciar o arco lixeiramente apuntado.
Recunchos da Costa: A ponte da Pontenova

Seguimos percorrendo a bisbarra, e hoxe facémolo da man de Suso Jurjo, que nos conta un dos segredos do seu Mazaricos natal. Imos visitar a área fluvial da Pontenova, en Mazaricos, e a súa singular ponte.

A Ponte da Pontenova, por Suso Jurjo

Ponte da Pontenova-Mazaricos

O río Beba quizais sexa o río máis importante dos propiamente mazaricáns: atravesa tres parroquias e o seu discorrer está sombreado, ademais de pola clásica e sistemática presenza de salgueiros e abeneiros; por importantes masas de carballos e castaños; e por unha longa serie de obras arquitectónicas de coñecido valor; pero a obra máis sobranceira, nacida por e para o río, é, sen lugar a dúbidas, a ponte da Pontenova.

Esta ponte, situada nunha das paraxes máis encantadoras e bucólicas dun río moi abundante en experiencias estéticas, forma parte do vello camiño que dende Corcubión ía ata Muros polo interior e que contaba con importantes paradas nas feiras da Ponteolveira, da Choupana e da Virxe do Monte. Itinerario que aparece sinalado nos antigos mapas de Galicia e que funde as súas raíces no medievo. Época na que, coidamos, ten a súa orixe a nosa ponte. Aínda que non temos datos, polas súas características estruturais: arco lixeiramente apuntado, escasa anchura,… pensamos que a súa construción se pode situar a finais da Idade Media: alá polos século XV ou nos primeiros anos do XVI.

A Pontenova articúlase cun único arco dunha luz duns dez metros. As reducidas dimensións do curso do río non fai necesaria a presenza de tallamares, aínda que, a ambos lados do ollo, tanto augas arriba como augas abaixo, sitúanse uns contrafortes que en grande parte atópanse embutidos nas calzadas de acceso á ponte, máis anchas que a ponte propiamente dita.

Unha característica moi singular desta ponte é a longa calzada pola que se accede á mesma dende a marxe occidental do río. Para que esta longa estrutura non fora un impedimento ao discorrer das augas nos días de enchente, foi perforada por dous ocos con bóveda de aproximación e que, como dicíamos, evacuaban a auga que sobordaba do curso nas longas invernías, contribuíndo a un mellor saneamento e conservación desta pequena obra de enxeñería.

O perfecto trazado da cantería das doelas da arcada, contrasta coa a cachotería do resto da estrutura. A utilización do arco apuntado e a axeitada combinación de aparellos contribúen á creación dun perfil lixeiro e estilizado, sen renunciar a sólida fortaleza dun San Cristovo que dende o medievo nos porta sobre os seus ombros, liberándonos das investidos da natureza.

Pero a Pontenova, a diferenza do que o seu nome indica, non é só unha ponte, senón toda unha sabia conxunción de elementos que a converten nun lugar moi especial: a presa, a praia fluvial, os muíños, o merendeiro, o refuxio de pescadores e a natureza envolvente dan como resultado unha paraxe de excepcional calidade paisaxística.

Area fluvial da Pontenova Mazaricos 2Area fluvial da Pontenova MazaricosSinxela estrutura arquitectónica que acubilla dous muíños
Sinxela estrutura arquitectónica que acubilla dous muíñosA praia fluvial da Pontenova-Mazaricos coa ponte no último terno
A praia fluvial da Pontenova-Mazaricos coa ponte no último termo

  • Suso Jurjo, técnico de Cultura do Concello de Mazaricos.

 

OUTROS ARTIGOS DE SUSO JURJO

RECUNCHOS DA COSTA

comentarios