O Modesto Patrimonio: Lugar da Grixa de Dumbría
Os veciños da parroquia de Dumbría quedarán sorprendidos cando van a Misa a igrexa parroquial e ven unha arbore, tipo platanero, situado cerca do cruceiro coa sensación de que está preñado. Un fenómeno botánico que merece a pena estudialo. Aproveitando esta ocasión imos repasar algo da historia deste lugar. Un documento do ano 830 fala de DONOBRIA (Dumbría) e a súa igrexa estaba situada na Agra dos Agriños, próxima ao Río Fragoso, e trasladada ao solar actual en 1699. Ese terreo foi cedido pola familia de José Paz Rodríguez, militar da familia dos Pilotos, que morreo no ano 1921.
No século XIX, este novo lugar estaba formado por : Casa do Capelo, que máis tarde tiña un local para o médico, Casa da Ferrina, que se convertiría na casa do teléfono, Casa do Gancho que cedería un espacio aos despachos da alcaldía, Casa do Gancho, taberna, e Casa do Piloto con escola vivenda, onde estiveron as mestras Marcela e Elisa no ano 1899.
As vías de comunicación neste lugar eran moi malas. Por aquí pasaban importantes camiños como os de A Picota polo Hospital, os de Buxantes para O Ézaro, o de Berdoias por Caforra, o de Cee por Bustelo, o de Vimianzo por Berdeogas e o de Muxía por Trasufre.
En Dumbría tiña terras a familia Alejandro Ballesteros que cedeo parte delas para facer vías. Por unha iniciativa dos veciños lles permitiu facer unha pista que unira a Grixa coa Cra AC-552 A Coruña, limitada con arbores plataneros. Destes so se conservan os da igrexa, que sería coñecida como Avda de Alejandro Ballesteros. Máis tarde outra nova carretera EP-3404 uniría a feira do Conco coa Picota. Tamén donou varios solares, entre eles o da nova Casa Consistorial, inagurada en 1953. Tamén cedeu os terreos do colexio e o campo de deportes, frente do actual concello. Recordemos que por estas datas foron alcaldes: Juan Grille Fernández: 1931-1936 ; Jesús Corbal Sendón: 1936-1971 e curas: Ramón López Puente de 1906 a 1941; Andrés Montero de 1942 a 1956.
A feira de Conco, de gando, situada nun terreo comunal, foi inagurada o 21 de Febrero de 1946 e celebrábase os terceiros xoves de cada mes. Anos máis tarde apareceu a peste do “Carbunco” nas vacas e desapareceu.
Patrimonio Pindexo
- A Casa da Pedra do Ézaro
- O Modesto Patrimonio: A Ruta do Cadoiro.
- O Modesto Patrimonio: A Cova do Rego do Crego
- O Modesto Patrimonio: Monte do Pindo, o remedio natural para rebaixar o colesterol.
- O Modesto Patrimonio: Subida ó Pico de Peñafiel do Monte do Pindo.
- O Modesto Patrimonio: A toponimia do Monte do Pindo.
- O Modesto Patrimonio: O topónimo: O Pindo ou Monte Pindo?.
- O Modesto Patrimonio: Explorando a toponimia dos camiños do Monte do Pindo.
- O Modesto Patrimonio: A Cabana das Chozas, outra Caverna dos refuxiados no Pindo.
- O Modesto Patrimonio: A Furna do Río da Barco.
- O Modesto Patrimonio: Fonte Mateo e A Cova dos Morcegos no Monte do Pindo.
- O Modesto Patrimonio: A Cova da Pendente do Monte Pindo.
- O Modesto Patrimonio: Os muíños do Monte do Pindo.
- Con Pepe do Fieiro redescubrindo os tesouros do Monte Pindo.
- Pepe do Fieiro: “Dicían os nosos vellos…”.
- Ézaro, unha viaxe polas covas dos agochados no Monte Pindo (Parte 1).
- Ézaro, unha viaxe polas covas dos agochados no Monte Pindo (Parte 0).
- Da Raínha Lupa á Cova da Xoana, pasando por Duio, con Pepe do Fieiro.
- Os muíños do Monte do Pindo, por Modesto García Quintáns.
OUTROS ARTIGOS NO "MODESTO PATRIMONIO”
- Falando do tempo na parroquia de Buxantes
- A Capela de San Marcos do Hospital
- As pozas do Carboal de Buxantes
- Dumbría, Territorio VAKNER
- O Topónimo da parroquia “Buxantes"
- Os muíños do Rego de Quenxe en Corcubión
- O Cruceiro de Rebordelo (Salgueiros de Dumbría)
- A Capela do Torrado na igrexa de Buxantes
- Monumentos megalíticos en Dumbría
- Lugar de Figueroa de Buxantes.
- Historia dos lugares da parroquia de Buxantes.
- Buxantes. Recordando os tempos pasados
- A Devesa do Anllares (Arcos)
- As cancelas do lugar do Ézaro. De mediados do 1800 aos finais do 1900
- O río Castro nas imaxes de satélite modernas
- Penas Sacras polo territorio de Dumbría.
- O Marco do Couto e O Vakner no concello de Dumbría.
- A primitiva capela de San Antoniño de Brens.
- O Calendario dos artegos.
- A pedra do Encanto de Olveiroa.
- Os muíños fariñeiros en Dumbría.
- O Cruceiro do Alto de Gures.
- Muíños Hidráulicos no Concello de Cee.
- Modesto García Quintáns debulla a historia da Casa da Vacariza, que entra na lista vermella do Patrimonio.
- Ano 1902: Consternación na comarca de Fisterra ante a catástrofe no Ézaro.
- Modesto García Quintáns debulla a historia da Casa da Vacariza, que entra na lista vermella do Patrimonio.
- O Modesto Patrimonio: O Cruceiro de Rebordelo,
- Demografía no Concello de Dumbría.
- A Bandeira do Concello de Dumbría.
- A fervenza de Miñóns de Buxantes.
- A Central Hidroeléctrica de Buxán de Dumbría.
- O escudo de Dumbría.
- Os Pasales, a barreira natural do paso sobre o Río Xallas.
- A Casa da Pedra do Ézaro.
- O muíño fariñeiro máis antigo documentado no Concello de Dumbría.
- Memoria histórica lingüística (toponímia) e etnografía do Concello de Dumbría.
- O Cura Rioboo de Berdeogas.
- O Balcón da Costa da Morte.
- As antigas cancelas e e corredoiras de Dumbría
- O Hórreo na Comarca de Fisterra.
- A hidrografía no concello de Dumbría.
- A Ferigresía de Refoxos.
- A Ruta de Pallares.
- Muíños do Río da Lagarteira (II).
- Muíños do Río da Lagarteira (I).
- Un paseo á Ermida das Neves de Buxantes.
- O caserío dO Cotelo de Olveira.
- O Cemiterio de Buxantes.
- A Santiña de Trasufre.
- O Castro de Alvarellos de Berdeogas.
- Lugas de Castrelo, Colúns.
- A Capela de San Marcos do Logos.
- Os muíños do Rego de Quenxe.
- Por que lle chaman as Caldeiras do Castro?:
- Semellanza dos nosos muíños fariñeiros cos canarios.
- Os muíños da nosa comarca.
- Recordando o día máis angustioso de Xesús.
- As varas: As antigas unidades de medida.
- Recordando algo da historia da parroquia de Berdeogas.
- A hidrocentral “Electra del Jallas”.
- O 50 aniversario do Encoro da Fervenza.
- A igrexa parroquial de Dumbría.
- Un Modesto repaso aos costumes avespa velutina.
- O piñeiro-marco entre Cee e Corcubión.
- A escola de Dumbría.
- Reparación do piso e do teito da Igrexa de Buxantes.
- O Dolmen da Pedra da Arca.
- A Cabana da palla do millo.
- Apañar o mato en primavera.
- A Ponte de Canelas en Dumbría.
- O arado de madeira ou tamén chamado romano.
- O Cruceiro pantasma do Monte de Olveira.
- Memoria Histórica de Buxantes – Muíño da Fonte Santa.
- O Castro de Castromiñán.
- O lugar de Quenxe.
- A Igrexa Parroquial de Buxantes.
- A Igrexa Parroquial da Ameixenda.
- O Bico do Santo en Carnota.
