E facémolo gozando da charla de Artur Trillo, un mestre da representación con máis de 30 anos sobre os escenarios con Talía Teatro, o grupo de teatro máis lonxevo da Costa da Morte e un dos máis importantes de Galicia.

Un luxo viaxar ao seu berce, a pequena aldea de 13 casas de Miñóns, parroquia de Buxantes, en Dumbría, para descubrir segredos como de onde vén o seu nome e o seu amor pola lingua.

Máis novas

• Mariña Lema, a mestra cabanesa que lles dá Vitamina G ao seu alumnado da Coruña no LGx15.

“O Eco do Ézaro” é unha viaxe simbólica e sensorial que parte das raíces culturais de Galicia e dialoga co presente a través da arte dixital. A lenda e a paisaxe se funden para dar vida a unha historia ancestral. A historia toma como fío condutor a figura da Raíña Lupa, un personaxe da mitoloxía galaica asociada ao Camiño de Santiago e ao antigo “Fin do Mundo” atlántico.

Ao longo das escenas animadas, a narrativa explora a transformación desta figura lendaria: desde a súa posición como gardiá misteriosa e desafiante ata a súa redención e alianza cos primeiros peregrinos. A través de luces láser, proxeccións sobre a auga, efectos sonoros e música orixinal, o espectáculo recrea episodios como o nacemento da fervenza, a proba dos camiñantes, o encontro do pagán e o sagrado, ou o renacemento da harmonía ao pé do océano.

Jesús Vázquez estivo onte por alí, e compartiunos este vídeo.

Xa escapamos, a bordo do As co Catelo, e os irmáns Rodríguez Louro. Foi en Bristol onde se separaron os camiños dos 12 fuxidos. Se Joaquín Rod. Louro montou no Winnipeg cara Chile (morrería pronto nunha canteira), Manuel O Marrolas tivo un periplo complexo ata a súa morte no campo de concentración de Gusen.

Cóntanos Xoán Carlos Rodríguez, sobriño do propio Marrolas, que puido estar na batalla de Dunkerke, pois nunha carta escibría que había "máis avións que gaivotas no treito do Ézaro un día de néboa". Tras moitos traballoz forzamos nos campos de concentración nazis, foi gaseado no castelo de Hartheim o 16 de setembro de 1941.

Pero é que se esta historia xa é impresionante, a que acontecía 20 anos despois na vila do Ézaro, dalle aínda un punto máis auténtico. Anos despois da morte do Marrolas aparecía na vila un pobre home que se fixo pasar por Marrolas. Así o entendeu o "pueblo" da vila dumbriesa que exerceu unha presión tremenda sobre a familia, que de súpeto, tivo que meter na casa a un home borracho e violento, que se facía pasar polo histórico e finado familiar... "Que inxusto que o meu tío, no canto de ser lembrado como un heroe, aínda a día de hoxe é recordado como un borracho pendenciero", lamenta Xoan Carlos.

Un conto da vida, absolumente apaixoante.

SERIE MONTE PINDO ESPAZOS DA MEMORIA

• A historia do As de Sel.
• “Onde se agochaban os fuxidos cando eran sorprendidos nas súas casas”.
• Medo ou compromiso.
• "Omesomonte": Como se comunicaban os fuxidos coas súas familias.
• As covas dos fuxidos.
• O tráiler.

MÁIS NOVAS

• Látigo, as malleiras do pósito.
• O alumnado do Cole de Dumbría coñeceron a memoria da covas dos fuxidos do Monte Pindo.
• O Monte Pindo rescata a historia dos seus agochados a través dunha ducia de testemuños.

A través da liña de rápeles aberta nos últimos anos nas rochas do Monte Pindo, coñecida como "Olimpo vertical", os bombeiros costeiros súmanse ao espectáculo de luz e música que o Concello realiza na fervenza cada noite de sábado, deixando unhas imaxes espectaculares, que recolle, dun xeito incrible Varodrón producciones.

Accións semellantes

• Decembro 22: A luz das bengalas dos Bombeiros encheu de vida a fervenza do Ézaro
• Agosto 22: Os Bombeiros protagonizan unha máxica Iluminación Nocturna da Fervenza no Ézaro.
• Maio 22: “Colgados” na fervenza do Ézaro (III)… ao rescate do dron perdido.Xaneiro 2021: De Negreira a Perú pasando polo Ézaro, o libro de viaxes de Rubén Suárez Carballo.
• Setembro 2020: O Barranco do Xallas recupera o seu atractivo deportivo.
• Setembro 2019: “Colgados” na Fervenza do Ézaro (II) .
• Novembro 2011: “Colgados” na Cascada do Xallas.

NOVAS RELACIONADAS

• Agosto 22: Os Bombeiros protagonizan unha máxica Iluminación Nocturna da Fervenza no Ézaro.
• Maio 22: “Colgados” na fervenza do Ézaro (III)… ao rescate do dron perdido.Xaneiro 2021: De Negreira a Perú pasando polo Ézaro, o libro de viaxes de Rubén Suárez Carballo.
• Setembro 2020: O Barranco do Xallas recupera o seu atractivo deportivo.
• Setembro 2019: “Colgados” na Fervenza do Ézaro (II) .
• Novembro 2011: “Colgados” na Cascada do Xallas.

Ata a Pedra Cabalgada, en Dumbría, e á pedra de Abalar de Muxía, achegáronse neste novo capítulo da serie “Na terra fonda”, analizando con expertas a orixe e os sentidos destes microtopónimos de penedos.

Máis info

• Malpica para explicar a Talasonimia galega.

Outras reportaxes audiovisuais de Xarda

• Xarda: 30 anos de vida veciñal e cultural no Couto.
• O Festiletras, exemplo de empoderamento da Muller Rural.
• Un novo curso da Unidade Rural Aldea do Couto botou o peche:
• Festiletras: Cultura e Letras Galegas contra o despoboamento do rural.
• A Escola de Verán do Couto, o campamento de verán que toda cidade quixera ter.
• Profesionalizando o muralismo.
• Xarda analiza, dende Mazaricos, a problemática do transporte escolar no ensino do rural:
• Xarda analiza a crúa realidade da sanidade pública con voces costeiras.

Todo comezaba a última hora da tarde do primeiro domingo de maio, cando o 112 mobilizaba aos Bombeiros de Cee por un aviso dunha persoa que unha persoa tiña dificultades nos cantís da fervenza do Ézaro, con risco de precipitarse.

Esa persoa era Manuel, un camarógrafo que andaba cazando imaxes co seu dron para a Productora Audiovisual Catalá da espectacular contorna granítica. Debido á falta de cobertura, nun momento o dron perdía conexión e caía nunha zona de moi difícil acceso. Manuel, que non quería deixar perdido a súa ferramenta de traballo (era realmente da Produtora e tiña un custe duns 3.000eeuros), xogábase a vida, inconsciente, polos cantís do lugar.

Non pasou nada, e á chegada dos Bombeiros, Manuel xa descansaba abatido na pasarela do Ézaro, recoñecendo a súa “imprudencia” e contándolles aos Bombeiros o mal que o tiña pasado. Malia que sabia onde estaba o dron (polas imaxes gravadas), daba por perdido o aparato.

- “Tes algo que facer mañá pola mañá?” , preguntoulle o bombeiro Rubén Suárez Carballo, sempre desexoso de axudar e vivir novas experiencias. - “Quedamos mañá aquí e cando salga da quenda e verás como rescatamos o artiluxio e imos a comer xuntos”, espetoulle o de Negreira.

Así foi. Armaron o ancoraxe, puxéronse a facer rapel polas paredes da fervenza, e rescataron o dron que estaba “semioculto nunha selvática hendidura e en perfecto estado”. Este vídeo gravado con outro dron seu foi o seu agasallo e a amizade que une para sempre ao bo de Manuel e aos bombeiros do Parque de Cee.

NOVAS RELACIONADAS

• Xaneiro 2021: De Negreira a Perú pasando polo Ézaro, o libro de viaxes de Rubén Suárez Carballo.
• Setembro 2020: O Barranco do Xallas recupera o seu atractivo deportivo.
• Setembro 2019: “Colgados” na Fervenza do Ézaro (II) .
• Novembro 2011: “Colgados” na Cascada do Xallas.

Novas relacionadas

• Xa disponibles as entradas gratuitas do Festival Vákner.
• Dumbría prepara o seu I Festival Vákner con Luar na Lubre, Víctor Manuel e Ismael Serrano.
• Luar Na Lubre estrea o seu novo disco no que a Costa da Morte é protagonista.
• Novembro 21: O Vakner invadiu Inglaterra.
• Outubro 19: O Vákner como motor inmaterial do Camiño.

Artigos sobre o Vákner

• Martiño Nercellas: Quen encarnou ao "vakner" de Fisterra? Outra interpretación do que puido ser este “animal grande e moi daniño”
• Jose Antonio de la Riera: Lendas e tradicións (III). O monstro que axexa no páramo: O Vakner (Primeiro ouvido)

A compañía aAntena mantén vivo este proxecto dende 2016 e cada vez cobra máis forza e interese, este ano, coa axuda do Teu Xacobeo.

As funcións son únicas, xa que a historia está adaptada ás traxedias de cada porto por Bernadino Martínez, e baixo a dirección de Xosé Leis convírtense nun espectáculo en "site specific”. A interreptación de Alicia Baña , Andrea Rodríguez, Berni Martínez e Antonio Miranda, coa música de Klaus Martínez, trasládanos a outro tempo.

A primeira función será este sábado 18 ás 21:30h na Praia de Ézaro (Dumbría).
O domingo 19 toca á mesma hora na Praia de Quenxe (Corcubión) .
A vindeira fin de semana as citas serán o sábado 25 na Praia de Gures e o domino 26 na Langosteira (Fisterra).

Ruta dos Naufraxios

Ademais desas funcións, o programa inclúe varias saídas para coñecer os pormenores dos barcos afundidos na ría e no litoral da costa de Camariñas. Un percorrido con inicio e remate na Punta da barca, onde podemos ver os restos pétreos do naufraxio da Virxe da Barca, parando por Cereixo, Faro Vilán, a Enseada de Trece, o cemiterio dos Ingleses ou As Lobeiras en Arou.

As datas serán os días 17, 18, 19, 24, 25, 26 de setembro, e 1, 2 e 3 de outubro, con saída ás 900h e volta ás 13:00h dende o Santuario da Virxe da Barca (Muxía).

Poden reservar as súas entradas en www.naufraxios.com.

NOVAS RELACIONADAS

• Setembro 21: aAntena recupera a historia dos nosos Naufraxios da Fin da Terra.
• Agosto 21: Volven as pantasmas das Noites dos Naufraxios no Cemiterio dos Ingleses .
• Agosto 21: Volven ás Noites de Naufraxios ao Cemiterio dos Ingleses.
• Novembro 2020: Aantena conseguiu levar o noso patrimonio invisible a Fisterra.
• Agosto 2020: As historias dos naufraxios de Aantena chegan ata Bergantiños.

Participaron un total de 8 clubs (entre eles 3 costeiros, o Club Salvamento y Socorrismo Carballo - SYSCA, o Club Acuático Laracha – SAL e o Virgentis Salvamento Bergantiños). O SYSCA quedou en 3ª posición e o Virgentis de 5º.

• Numerosas incidencias da BorrascaKarim na comarca.

A Casa Areíña de Cores, situada no Ézaro, coida a 5 criaturas dumbriesas nun ambiente de confianza do máis familiar ideal para fomentar a súa autonomía.

A visita serviu para nunciar que mañá comeza o prazo para que os concellos que aínda non dispoñen deste servizo poidan contar con el.

Máis información

• A Casa Niño do Ézaro: Un fogar alternativo para as crianzas na Costa da Morte.

Dorinda explica que no seu día a día teñen especial coidado coa hixiene para ter todo impecable, xa que “ás empresas pequenas esíxennos moito”, cousa que non esixen, ou cando menos coa mesma intensidade, a empresas máis grandes, “senón non o poderían ter así”, di Moledo.

A gandaría é un traballo constante no que “non hai días libres, excepto cando hai festa ou hai que ir a algún sitio”, momento no que o fillos teñen que tomar o reemplazo, engade Dorinda. De todos modos, a pesar de todas estas condicións, este é un traballo de “moitas horas, pero duro non é”, explica a gandeira.

En canto ao papel da muller no rural e nesta profesión en concreto, Moledo fai unha reflexión e indica que foi cambiando ata agora. “Hai 20 anos normalmente as mulleres non podían conducir, hoxe as mulleres conducen coma os homes e deféndense co tractor e con todo”, afirma a dumbriesa.