ReAcciona

O pasado mércores, día 25 de marzo de 2025, presentouse na Escola Galega de Administración Pública o número inaugural da revista ReAcciona, unha iniciativa da Asociación do Corpo Superior da Administración da Xunta de Galicia que chega nun momento especialmente oportuno para reflexionar sobre o futuro do noso sector público. Tiven a honra de ser convidado a participar no acto de presentación, intervindo para falar sobre o artigo co que colaboro neste primeiro número da revista e, máis tarde, tomando parte na mesa redonda que puxo fin ao encontro.

O ambiente do acto foi especialmente positivo: unha mestura equilibrada de rigor técnico, ideas claras e un espírito de servizo público que, en tempos de transformación administrativa, resulta máis necesario ca nunca. Porque ReAcciona nace precisamente con esa intención: abrir espazos de análise sosegada, con voces expertas e reflexións útiles para mellorar o funcionamento das administracións e reforzar a confianza da cidadanía.

A miña contribución neste número céntrase na rendición de contas das Entidades Locais Menores (ELM) de Galicia, un ámbito pouco coñecido pero esencial para comprender o funcionamento da administración máis próxima ao territorio. Trátase de entidades pequenas, cun papel importante na vida comunitaria e cun funcionamento dificultado pola falta de recursos. Aínda así, importa subliñar que, en conxunto, contan cunha situación financeira sólida e que, con apoio e acompañamento, avanzaron cara a unha mellora no cumprimento da súa obriga de render contas en prazo.

O caso das Entidades Locais Menores de Galicia é un exemplo moi claro do que significa mellorar cando hai compromiso e apoio. No exercicio 2021, só 2 das 9 ELM existentes lograran presentar a súa Conta Xeral dentro do prazo legal; unha cifra preocupante que deixaba ver carencias de medios e limitacións estruturais.

Porén, tras un proceso de fiscalización e acompañamento, a situación deu un xiro notable: no exercicio 2023, renderon en prazo 8 das 9 ELM, quedando só unha fóra por circunstancias puntuais. É un cambio profundo nun período moi curto, que demostra como a transparencia e o bo goberno tamén avanzan en estruturas pequenas cando se lles presta a atención debida.

Como teño insistido neste espazo, a rendición de contas é moito máis ca un simple trámite: é a maneira de demostrar como se xestionan os recursos públicos e de reforzar a confianza entre a cidadanía e a Administración.

Desde esa perspectiva, a chegada de ReAcciona resulta especialmente oportuna. A revista ofrece un espazo onde pensar con calma, analizar con sentido crítico e identificar melloras posibles nun momento cheo de desafíos para o sector público.

Oxalá esta publicación axude a consolidar unha verdadeira cultura de transparencia e bo goberno, e tamén a poñer en valor o traballo das nosas Entidades Locais, que seguen sendo parte esencial da identidade, da cohesión e do noso futuro.

 

• Domingo Guerra. Economista. Especialista en economía pública e política económica pola USC.

 

OUTROS ARTIGOS SOBRE ECONOMÍA MUNICIPAL DE DOMINGO GUERRA

• Xaneiro 25: Pensar o local.
• Decembro 25: Brindis á beira do mar
• Novembro 25: O termómetro da transparencia dos nosos concellos
• Setembro 25: Fiscalizar para mellorar (e poder contalo)
• Xullo 25: A «lupa» que vixía aos concellos
• Maio 25: Colaboración intermunicipal 
• Abril 25: 40 anos da LRBRL
• Febreiro 25: Diferentes varas de medir.
• Xaneiro 25: O reto demográfico.
• Outubro 24: Volvemos. A rendición de contas.
• Estreamos primavera sen tarefas pendentes
• Dúas cuestións sobre a autovía AG 55 da Costa da Morte
• Continuamos perdendo poboación
• Porque nos afecta e nos importa
• Axenda de obrigas 2023
• O Cometa Haley. A rendición de contas.
• Modificación das regras fiscais. Una cuestión inaprazable
• POS + 2022.
• A Ciberseguridade.
• Estado de rendión de contas.
• Auditoría pública fronte ao fraude e a corrupción.
• Retribucións da alcaldía.
• Un maná que debemos aproveitar.
• Vacacións: non toca escribir sobre economía municipal.
• Fiscalización operativa. Xa é hora.
• A morte do orzamento.
• Despois de xaneiro.
• Momento para o consenso e transparencia.
• Suspensión de regras fiscais.
• A detección de riscos na prevención da corrupción .
• Navegando na «chalana».
• As previsións do FMI
• Fraxilidade económica
• 2020, unha nova década
• Comezar de cero
• Arqueo e inventario.
• A factura electoral.
• Volver a votar.
• Autonomía fiscal.
• Auditores privados nas intervencións municipais.
• Cartos e máis cartos en bancos sen rendibilidade.
• Debemos tributar máis?.
• A Tesourería Municipal.
• Cos deberes feitos.
• Perdemos poboación.
• A conta (413) «Acredores por operacións pendentes de aplicar ao presuposto».