A imaxe de San Amaro de Bértoa: unha talla rebautizada
En xuño de 1906 foi asentado na igrexa de Bértoa un magnífico retablo neogótico para ocupar o muro do testeiro da capela maior, obra do escultor compostelán Joaquín López García. Como as imaxes antigas, procedentes da igrexa anterior, xa que a actual foi feita de novo a medio quilómetro da mesma, non cadraban ben, o párroco decidiu adquirir unhas tallas modernas e de devocións que nunca antes houbera na freguesía: apostou polas representacións de santa Eufemia, a Virxe da Mercé, santa Tareixa de Xesús, san Lázaro, san Ramón, o Corazón de Xesús e, tamén, de san Amaro. Esta foi mercada en 1908 e, como as anteriores, é da autoría do tallista José García Vilariño. Son efixies de canon esvelto, rostros alongados e pouco expresivos, vestimentas lisas... Nesta talla o Santo aparece ataviado cun hábito de cor marrón, con escapulario rectangular, e cinto de coiro; sobre os seus ombreiros cae unha capa negra, con capuz, que non lle chega ata os talóns. A man dereita móstrase suxeitando un bastón en forma de tau e, coa esquerda, da conta dun libro. O representado aparece reflexivo, coa mirada baixa, en calma, marcado por unha gran tonsura e unha barba que denota a súa venerabilidade.
San Amaro, (Mauro en castelán), foi un dos dous discípulos de san Bieito, no século VI; en Galicia a súa devoción foi moi difundida, grazas a presenza dos monxes desta Orde pola nosa xeografía. En Bergantiños só tiña unha ermida en Couso, en Coristanco, vinculada a unha casa nobiliaria, e non existe ningunha imaxe del salvo esta de Bértoa. Hoxe, esta talla é nomeada como «San Paio de Xaneiro» (San Paulo, primeiro ermitán), debido a unha confusión ao venerarse ambos santos na mesma xornada: o 15 de xaneiro. Sen embargo, nada ten que ver un co outro, salvo que a súa iconografía é semellante e o seu patrocinio idéntico: sandar os males dos ósos.
Outros artigos de Luís Bermúdez sobre patrimonio eclesiástico
- Santa Eufemia en Bergantiños: unha devoción chegada das terras de Trazo
- Santos catacumbais na Arquidiocese de Santiago: San Fidel de Carril, mártir
- José Carballeira Pérez (1858-1942), benemérito párroco de San Xoán de Carballo
- A devoción a Santa Apolonia en Castro
- Santos catacumbais na Arquidiocese de Santiago: San Vitorio, mártir
- Un crime de novela acontecido en 1895 nunha parroquia de Carballo
- Noventa e cinco anos da imaxe da Virxe Milagrosa en Entrecruces
- Unha nova aldea para unha gran igrexa: a construción dunhas vivendas públicas no entorno da parroquial de Rus en 1789
- Os párrocos de Santa María de Traba e San Martiño de Oca, en Coristanco, dende finais do século XVI
- Un libro de rendas e esmolas da parroquia de Santa Baia de Castro, en Coristanco, do ano 1711
- Un documento inédito redactado en Rus en 1796: o testamento da esposa do artista Ignacio Tiburcio Freire
- Ritos e liturxia popular nos santuarios da zona de Bergantiños
- Santos catacumbais na Arquidiocese de Santiago: San Calisto, mártir
- O incendio do retablo de Noicela en 1906
- A reliquia de Santo Outelo de Goiáns
- Narciso Coello de Portugal (1864-1945), crego de Bértoa
- Unha imaxe peculiar e valiosa: a Virxe de Guadalupe de Oza
- Os párrocos de Bergantiños na visita pastoral de 1817
- A contratación da campá maior de Rus, en Carballo, en 1791
- A cruz parroquial de Verdes, en Coristanco: unha das pezas de prata de máis antigüidade na zona de Bergantiños
- As constitucións de 1771 da confraría de Santa María de Ferreira
- Analizando polo miúdo a custodia de San Pedro de Valenza, en Coristanco
- Setenta anos da chegada de don Cipriano Reiriz de Dios (1902-1983) a Valenza, Coristanco: o crego que fixo progresar o rural.
- A igrexa de Santa Baia de Castro, en Coristanco, a través da visita pastoral de 1817
- A igrexa de Santa Baia de Castro, en Coristanco, a través das visitas pastorais dos séculos XVII e XVIII
- Milagres da Virxe de Pastoriza nas comarcas de Bergantiños e Soneira
- Santos e marcos: a discusión entre san Xián e santa Baia polo lugar de Lume da Cova
- A pirotecnia e as festas de Bergantiños no pasado
- A supresión e anexión das parroquias de San Xusto e Verdes
- Os toques das campás en Bergantiños e o contrato das campás de Oza, Xaviña e Lemaio
- As capelanías existentes en Bergantiños a mediados do século XVIII
- O preito de Santa Minia de Seavia (1870)
- Algunhas sepulturas históricas nas igrexas da zona de Bergantiños
- Don Nicolás Varela Díaz: un fillo ilustre da comarca de Bergantiños
- A devoción a san Antonio de Padua na parroquia de Agualada
- A Virxe da Saleta de Silván: avogosa e protectora das patacas de Coristanco
- A capela das Salgueiras, en Coristanco: de ermida particular a templo veciñal
- A devoción a san Roque na comarca de Bergantiños